Blog

Travmaların kişinin yaşamına etkisi uzun yıllardır psikoloji alanının en önemli konuları arasında yer alır. Travma fiziksel, psikolojik veya kimyasal olarak kişinin hayatını sarsma etkisi olan olaylardır. Deprem, sel, cinsel istismar veya çok ciddi bir hastalığın teşhisinin konulması gibi olaylar genel olarak travma ile ilişkilendirilir. Ancak travma konusunun kapsamı aslında bu kadar basit değildir. Bazen kişinin maruz kaldığı bazı sözler, kötü deneyimler de travma yaratabilir. Var olan travmaların ise insan hayatındaki etkisi tahmin edilemeyecek kadar fazladır.

Travmalar Neden Önemlidir?

Travmalar geçmişte deneyimlenen ve normal şartlarda kişi için basit bir anı olarak kalması gerekirken, bilinçaltında tekrar tekrar işlenene bir duygudur. Bazen benzer olaylar yaşandığında, travma tekrar ortaya çıkabilir. Ya da olayı anımsamanıza neden olan herhangi bir uyaran karşısında da yine travmaların gün yüzüne çıkması muhtemeldir. Travma ne yazık ki toplumumuzda doğru anlaşılamamış bir durumdur. Çünkü pek çok kişi artık gündelik yaşamda bazı basit korku ve endişelerini bile travmalarla ilişkilendirmeye başlamıştır. Ancak bu doğru bir yaklaşım değildir. Bazen yaşanılan korkular, kaygı ve stres aslında hayatın doğal seleksiyonudur.

Travmanın Etkileri Nelerdir?

Gerçekten travma olan ve kişilere zarar verecek ya da davranışlarına yansıyacak olan yani gerçek travmaların insan hayatına etkisi oldukça fazladır. Kişilerin kendileri ve sevdikleri için psikolojik ya da fiziksel olarak hissettikleri tehlike, yüksek strese neden olaylar travmatik olaylar olarak algılanır. Bir travmanın etkileri üç farklı kategoride değerlendirilir. Fiziksel, duygusal ve davranışsal olarak travmaların etkileri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Fiziksel Etkiler

Travmaların fiziksel olarak hissedilen belirtileri ve etkileri göğüs ve baş ağrısıdır. Bunlara ek olarak hastalarda mide de yanma, bulantı ve iştahta azalma gibi belirtiler ortaya çıkar. Travmalardan etkilenen kişiler kendilerini sürekli yorgun ve gergin hissedebilir. Nefes darlığı, gürültülere karşı hassasiyet gibi belirtiler de ayrıca görülebilir.

Duygusal Etkiler

Travmalar duygusal olarak hayatımıza çok ciddi etkiler de bulunur. Bilinen en önemli etkiler ise; şok, üzüntü, korku, karamsarlık, kaygı, aşırı sinirlilik, suçluluk, sürekli geçmiş travmaların yeniden hatırlanması gibi etkiler oluşur. Çocuklarda ortaya çıkan duygusal travma etkileri ise sıklıkla endişe ve korkudur.

Davranışsal Etkiler

Travma ile birlikte ortaya çıkan davranışsal etkiler ya da travmanın neden olduğu davranışsal özellikler aşağıdaki gibidir:

• Uyku sorunları
• Yeme ve içme bozuklukları
• Kişinin sosyal çevresinden uzaklaşma
• Madde ve alkol bağımlılığı
• İçe kapanma
• Dikkat dağınıklığı
• Konuşmama
• Hiçbir şey olmamış gibi davranma ve görmezden gelme
• Çocuklarda da travmatik olayların davranışlara yansıması daha çok uyku ile kendini gösterir.

Travma ile Başa Çıkma Yöntemleri

Travma ile başa çıkma son derece önemli ve insanların hayatında büyük fark yaratacak bir durumdur. Pek çok kişi yaşamış olduğu travmalardan kaynaklı olarak hayatta yapmak istediği pek çok şeyden kendini alıkoyabilir. Buna ek olarak birçok psikolojik sorun ve davranışsal olarak da hatalar yapar. Alınan psikolojik destekle birlikte travmalar tamamen kişinin hayatından çıkarılmaz. Ya da travmaları zihinden silen herhangi bir yöntem yoktur. Zaten travma ile başa çıkmanın yolu onları tamamen hayatınızdan çıkarmak değil onlarla baş etme yöntemleri geliştirmektir.

Travma tedavileri için sıklıkla EMDR gibi travmaların yeniden işlenmesine yönelik tedaviler uygulanır. Böylece travmaların yeniden işlenmesi ve sonrasında da etkilerinin giderilmesi sağlanır. Travmalar halen oradadır ancak artık kişinin duygularına, davranışlarına ve fiziksel olarak sağlığına etki etmez. Kişi bir nevi travmaları ile yaşamayı ve onların geride kaldığını anlamayı öğrenir.